Nie każde drewno nadaje się do budowy domu.
Wbrew pozorom to, że belka wygląda solidnie, nie znaczy jeszcze, że wytrzyma obciążenia, które występują w konstrukcji budynku. Dlatego w Europie stosuje się jednolity system klasyfikacji wytrzymałościowej drewna konstrukcyjnego, opisany w normie PN-EN 338, który pozwala dokładnie określić jego jakość.
To właśnie stąd pochodzą oznaczenia, które widzisz w projektach: C14, C16, C18, C24, C30… Co one oznaczają i dlaczego mają znaczenie?
Co oznacza litera „C”?
Litera C pochodzi od słowa coniferous, czyli iglaste. Odnosi się do gatunków takich jak świerk, sosna, jodła czy modrzew, które stanowią podstawowy surowiec konstrukcyjny w budownictwie.
Jeśli spotkasz oznaczenie D, np. D30, to odnosi się ono do drewna liściastego (deciduous), jak dąb czy buk. W praktyce jednak w budownictwie modułowym i szkieletowym używa się niemal wyłącznie drewna klasy C.
Co oznacza liczba po literze C?
Liczba – np. „24” w oznaczeniu C24 – to charakterystyczna wytrzymałość na zginanie wyrażona w megapascalach (MPa). Im wyższa liczba, tym drewno jest mocniejsze, bardziej sztywne i odporniejsze na odkształcenia.
Dla przykładu:
C14 → wytrzymałość na zginanie 14 MPa
C24 → wytrzymałość 24 MPa
C30 → wytrzymałość 30 MPa
Różnica wydaje się niewielka, ale w konstrukcji budynku przekłada się na ogromne znaczenie — z drewna C24 można wykonać elementy cieńsze, lżejsze i bardziej stabilne przy tej samej nośności, co w C16 wymagałoby znacznie większych przekrojów.
Najczęściej spotykane klasy i ich zastosowanie
- C14 – Tymczasowe konstrukcje, szalunki, drobne prace stolarskie
Drewno o dużej zmienności, niezalecane do konstrukcji nośnych.
- C16 – Proste elementy dachowe, tarasy, altany, pergole
Zbyt niska wytrzymałość do prefabrykacji i modułów mieszkalnych.
- C18 – Lekkie konstrukcje gospodarcze
Wystarczające w mało obciążonych obiektach.
- C24 – Ściany, stropy i dachy domów szkieletowych i modułowych
Standard w profesjonalnym budownictwie drewnianym.
- C27 / C30 – 27–30 Dźwigary, hale, konstrukcje wysoko obciążone
Drewno selekcjonowane, rzadko spotykane w budownictwie jednorodzinnym.
Dlaczego C24 to standard w budownictwie modułowym?
Drewno klasy C24 to dziś złoty środek między ceną, jakością i trwałością.
Ma wysoką nośność, stabilność wymiarową i jest łatwo dostępne – głównie jako drewno suszone komorowo, strugane czterostronnie i fazowane, z wilgotnością ok. 15%.
To właśnie te cechy sprawiają, że drewno C24:
- nie paczy się i nie pęka po montażu,
- jest odporne na grzyby i szkodniki dzięki suszeniu,
- łatwo się obrabia i łączy,
- spełnia wymagania Eurokodu 5 (PN-EN 1995), który określa normy projektowania konstrukcji drewnianych.
W prefabrykacji i budownictwie modułowym niższe klasy (C14, C16) są zbyt słabe i mogą prowadzić do odkształceń konstrukcji w czasie użytkowania.
Jak powstają klasy wytrzymałości? – czyli o certyfikacji drewna
Klasy C nie są „deklaracją producenta” – to efekt formalnego procesu certyfikacji. Każda belka oznaczona np. jako C24 została posortowana i przebadana zgodnie z normą PN-EN 14081-1.
Są dwa sposoby sortowania:
- Wizualne – doświadczony sortowacz ocenia jakość na podstawie sęków, pęknięć, skrętu włókien, przebarwień i innych cech.
- Maszynowe – drewno przechodzi przez skaner, który mierzy moduł sprężystości i gęstość, zapewniając pełną powtarzalność parametrów.
Drewno, które przejdzie testy, otrzymuje znak CE oraz deklarację właściwości użytkowych (DoP), co potwierdza jego klasę wytrzymałościową.
Podsumowanie
Klasy drewna konstrukcyjnego C to system, który mówi, jak mocne jest drewno i gdzie można je bezpiecznie zastosować. Najniższe klasy (C14–C16) nadają się do lekkich konstrukcji lub elementów pomocniczych, natomiast C24 jest dziś minimum dla budownictwa mieszkaniowego i modułowego. Dla bardziej wymagających konstrukcji stosuje się C27, C30 lub drewno klejone warstwowo (BSH, CLT), które zapewniają jeszcze większą nośność i stabilność.
Linki źrodłowe:
„Gatunki drewna do elementów konstrukcyjnych” — Sopexim. Skład drewna SOPEXIM
„Drewno konstrukcyjne: co to jest, jakie ma parametry, cena” — MGDachy. Wiązary dachowe
„Drewno wg PN-EN 338 – Klasy wytrzymałości” — Kalkulatory EC. kalkulatoryec.pl
„Czym charakteryzuje się drewno konstrukcyjne C24?” — WoodRes. woodres.pl
„Drewno konstrukcyjne – C24 / KVH / BSH – Jakie wybrać?” — Modularen. modularen.com
„Jakie normy musi spełniać drewno klasy C24?” — Södra Polska. sodra.pl
„Właściwości mechaniczne drewna konstrukcyjnego” — Poradnik Inżyniera. Poradnik Inżyniera
